Maakbare mensen

Sleutelen aan de mens
Er was veel ophef over de in China verwekte tweeling met gemodificeerd DNA met als doel HIV besmetting bij deze baby’s in de toekomst onmogelijk te maken. De wetenschapper He Jiankui kreeg zelfs van Chinese wetenschappers de volle lading kritiek over zich heen.
Waar gaat dit uiteindelijk over ? Technologie is nu zo ver dat er komende jaren tal van mogelijkheden komen om de mens te veranderen: de maakbare mens. Niet alleen kunnen we aan menselijk DNA sleutelen met effecten op de erfelijke eigenschappen.

Brein – computerkoppelingen
We kunnen ook het menselijk brein koppelen aan computers waardoor mensen zich kunnen “verrijken” met de intelligentie of het geheugen van computers. Er worden experimenten gedaan met brein-computer koppelingen, zodat je met denkkracht een apparaat kan bedienen. Er zijn mensen met ingebouwde identity chips die daarmee kunnen inloggen in hun computer, huis of bij de bank. En natuurlijk worden tal van mensen met fysieke gebreken dankzij technologie geholpen om weer een menswaardig bestaan te krijgen: van kunstbenen en armen, tot digitale vervangers van je ogen of oren. Kortom: een scala aan mogelijkheden ontvouwd zich om gemodificeerde mensen te maken. Ongetwijfeld zullen ook de Tech Giganten met consumenten gadgets komen op dit vlak. Hoe moeten we hier mee omgaan ?

Grenzen aan maakbaarheid ?
Hoe moet je hier als IT-er tegen aan kijken ? Moet je alles mogelijk maken wat kan of zijn er grenzen ? En zo ja: wie moet die grenzen dan stellen ? We zullen antwoorden moeten vinden op de vraag waar, hoe en wanneer bepaalde technologie gebruikt mag worden. Als we “niets” doen zullen er ongetwijfeld komende jaren tal van incidenten plaatsvinden zoals nu met de Chinese baby’s. De CRISPR-Cas techniek waarmee DNA delen geknipt en geplakt kunnen worden is uiterst eenvoudig en met goedkope middelen uit te voeren. Een hersenkoppeling maken met een computer, zoals de Cyborgs doen, is wat complexer, maar met het brein data systemen beïnvloeden zou wellicht zomaar te leren zijn.

“Verbeterde” mensen ?
We moeten ons als mensheid én IT specialisten voorbereiden op de vraag welk pad we inslaan als we met technologie “verbeterde” of “veredelde” mensen gaan maken. De opties die we hebben variëren grofweg van zieke mensen beter maken, waar de meeste mensen geen moeite mee hebben, tot niet zieke mensen met extra kwaliteiten uitrusten, waar veel mensen wél moeite mee hebben. Maar tussen beide opties ligt een groot  te bediscussiëren grijs gebied. De situatie met de Chinese baby’s laat dat zien. De wetenschapper wilde de baby’s door “rasverbetering” een toekomstige ziekte besparen. Meer hersen of geheugen capaciteit, een brein koppeling met internet of computer, een fysiek sterker lichaam, weerstand tegen ziektes, een langer leven, een digitaal smart mens. Welke haakjes zitten er aan dit streven naar “übermenschen” ?

Bezinning gewenst
Het wordt tamelijk dringend noodzakelijk dat overheden, wetenschapper, filosofen maar ook de beroepsgroep van IT-ers zich gaan beraden over deze vragen. Technologie wordt steeds eenvoudiger en goedkoper om experimenten mee te doen. Steeds meer rijke mensen of wetenschappers zullen de stoute schoenen aantrekken en gaan experimenteren, wellicht met zich zelf zoals cyborgs doen. Ongetwijfeld zullen bepaalde overheden bedenken dat ze hun volk wel willen verbeteren. Waar hebben we dat meer gehoord ? Ongetwijfeld zullen artsen met voorstellen komen om de mensheid resistent te maken tegen bepaalde ziektes, zoals HIV of malaria. Hoe moeten we hiermee verder ?

Internationale kaders noodzakelijk
Het is duidelijk dat het waanzinnig zou zijn om per land met andere regels te komen. Dat is niet werkbaar en zou contraproductief uitpakken. We leven wel in de “vloeibare” samenleving ! De enige weg is een gezamenlijke weg en die zal lang en complex zijn in een wereld met zo veel tegenstellingen. Er moeten internationale comités komen die zich in de vele verschillende vraagstukken gaan verdiepen en bindende adviezen geven. Dit soort comités zijn er op dit moment helemaal niet. De mensheid zit anno 2018 opgescheept met talloze uitdagende en perspectiefvolle technologieën om de mens op een hoger plan te brengen, maar is op geen enkele manier in staat om hier beheersmatig verstandig mee om te gaan. Het beeld dat zich opdringt is dat van de kleuter met een handgranaat die ieder moment kraaiend van plezier de pin er uit kan trekken,

Leidraad voor de IT-er gewenst
De IT-er die er in zijn werk mee geconfronteerd wordt heeft op dit moment geen andere leidraad dan zijn eigen geweten. Daarom is het van belang dat ook de IT en technologie gemeenschap zich intensiever bezig gaat houden met de ethische kant van het vak. Mensen als de recent overleden natuurkundige Stephen Hawking en Elon Musk wijzen hier ook terecht op. Misschien moet er net als bij de artsen die een Eed van Hippocrates afleggen iets komen waarbij de IT beroepsgroep zich verplicht zich aan bepaalde beroepsregels te houden. Zeker is dat technologie naast veel goede ook veel gevaarlijke kanten heeft en de ethische component daarvan behoeft dus de volle aandacht van de beroepsgroep en maatschappij.

Dit is een licht aangepast artikel dat eerder geplaatst is in CIO Magazine van april 2019

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

drie × 5 =